Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên và đặt nền móng quan trọng cho sự phát triển toàn diện của một con người. Thế nhưng, đằng sau sự ngây thơ của con trẻ và những lớp học rực rỡ sắc màu là sự hy sinh thầm lặng của các giáo viên mầm non. Nhiều năm qua, cụm từ “lương giáo viên mầm non” luôn là chủ đề nóng, nhận được sự quan tâm đặc biệt của toàn xã hội.
Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện, sâu sắc và cập nhật nhất về thực trạng lương giáo viên mầm non hiện tại từ những chính sách cải cách mới nhất và các góc khuất nghề nghiệp chưa từng được kể.
Cách tính lương giáo viên mầm non công lập hiện nay
Trong hệ thống giáo dục công lập, lương của giáo viên mầm non được quản lý chặt chẽ theo các quy định của pháp luật, dựa trên chức danh nghề nghiệp (hạng), hệ số lương và mức lương cơ sở.

Hệ thống bảng lương theo hạng chức danh nghề nghiệp
Theo Thông tư số 01/2021/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chức danh nghề nghiệp của giáo viên mầm non công lập được chia làm 3 hạng chính với các hệ số tương ứng:
Giáo viên mầm non Hạng III (Mã số V.07.02.26): Áp dụng hệ số lương của viên chức loại A0, dao động từ 2.10 đến 4.89. Đây thường là nhóm giáo viên mới tuyển dụng, có bằng tốt nghiệp cao đẳng sư phạm mầm non trở lên.
Giáo viên mầm non Hạng II (Mã số V.07.02.25): Áp dụng hệ số lương của viên chức loại A1, dao động từ 2.34 đến 4.98.
Giáo viên mầm non Hạng I (Mã số V.07.02.24): Áp dụng hệ số lương của viên chức loại A2 (nhóm A2.2), dao động từ 4.00 đến 6.38. Đây là thứ hạng cao nhất, đòi hỏi giáo viên có nhiều năm kinh nghiệm, có bằng cử nhân trở lên và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khắt khe về chuyên môn, chứng chỉ.
Công thức tính lương cơ bản
Công thức tính lương của giáo viên mầm non trong biên chế được xác định như sau:
Lương cơ bản = Hệ số lương x Mức lương cơ sở
Lưu ý: Mức lương cơ sở được điều chỉnh theo lộ trình cải cách tiền lương của Chính phủ qua từng thời kỳ. Bên cạnh mức lương cơ bản này, thu nhập thực tế của giáo viên mầm non sẽ cộng thêm các khoản phụ cấp và trừ đi tiền đóng bảo hiểm xã hội, phí công đoàn theo quy định.

Các khoản phụ cấp và chế độ đãi ngộ đi kèm
Các khoản phụ cấp cho giáo viên mầm non
Lương của giáo viên mầm non không chỉ có lương cứng. Để bù đắp một phần khó khăn, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách phụ cấp đặc thù dành cho cấp học này.
|
Loại phụ cấp |
Đối tượng áp dụng |
Mức hưởng |
|
Phụ cấp ưu đãi nghề |
Tất cả giáo viên trực tiếp đứng lớp |
35% – 50% tùy thuộc vào địa bàn tuyển dụng (vùng đặc biệt khó khăn có thể hưởng mức cao hơn) |
|
Phụ cấp thâm niên |
Giáo viên có thời gian công tác ngành giáo dục từ đủ 5 năm trở lên |
5% cho 5 năm đầu, mỗi năm tiếp theo cộng thêm 1% |
|
Phụ cấp thu hút / Khu vực |
Giáo viên công tác tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo |
Tính theo hệ số hoặc tỷ lệ phần trăm tùy theo phân loại khu vực khó khăn |
|
Phụ cấp chức vụ |
Giáo viên kiêm nhiệm Tổ trưởng chuyên môn, Hiệu trưởng, Hiệu phó |
Hệ số từ 0.15 đến 0.5 tùy chức vụ và quy mô trường |
Chế độ ưu đãi nghề – “Phao cứu sinh”
Theo những tin tức tổng hợp số thì hiện nay, mức phụ cấp ưu đãi đối với giáo viên mầm non công lập đang đứng lớp dao động chủ yếu ở mức 35% (ở vùng đồng bằng, thành phố) và 50% (ở vùng miền núi, hải đảo). Mặc dù đây là nỗ lực rất lớn của Bộ Giáo dục và Đào tạo nhằm nâng cao thu nhập cho giáo viên mầm non so với các cấp học khác, thực tế tổng thu nhập của một giáo viên mầm non mới ra trường vẫn nằm ở mức rất thấp, khó lòng trang trải chi phí sinh hoạt tại các đô thị lớn.

Những áp lực công việc của giáo viên mầm non
Trong quá trình tìm hiểu về mức lương giáo viên mầm non còn cho thấy thực tế, giáo viên mầm non là một trong những nghề có cường độ lao động cao nhất hiện nay.
Thời gian làm việc
Theo quy định, công chức, viên chức làm việc 8 tiếng/ngày. Nhưng với giáo viên mầm non, thời gian làm việc thực tế thường kéo dài từ 6h30 sáng (đón trẻ) cho đến 17h30 hoặc 18h00 chiều (trả hết trẻ cuối cùng). Họ gần như không có giờ nghỉ trưa trọn vẹn vì phải canh giấc ngủ cho các con, dọn dẹp phòng học và chuẩn bị đồ dùng dạy học cho buổi chiều.
Trách nhiệm an toàn tuyệt đối
Trẻ nhỏ hiếu động, chưa tự bảo vệ được bản thân. Một vết cào xước nhỏ trên da của trẻ cũng có thể khiến giáo viên đối mặt với sự giận dữ của phụ huynh và kỷ luật của nhà trường.
Gánh nặng hồ sơ sổ sách
Bên cạnh việc chăm sóc và dạy dỗ, giáo viên mầm non phải hoàn thiện hàng tá loại sổ sách định kỳ: sổ theo dõi sức khỏe, kế hoạch giảng dạy, sổ đánh giá trẻ, trang trí lớp học theo chủ đề… Tất cả những công việc không tên này thường bị đẩy vào khung giờ tối sau khi họ đã trở về nhà.
Áp lực dư luận
Những vụ bạo hành trẻ em tại một số cơ sở tự phát đen tối vô hình trung tạo ra định kiến nặng nề của xã hội lên toàn bộ đội ngũ giáo viên mầm non chân chính, khiến họ luôn cảm thấy bị nghi ngờ và tổn thương lòng tự trọng nghề nghiệp.

Những giải pháp cốt lõi để nâng cao đời sống giáo viên mầm non
Để giải quyết triệt để bài toán giữ chân người gieo mầm, cần có những chính sách đồng bộ mang tính đột phá về lương giáo viên mầm non hiện tại thay vì những giải pháp mang tính tạm thời.
Thực hiện cải cách tiền lương đồng bộ và thực chất
Nhà nước cần tiếp tục đẩy nhanh tiến trình cải cách tiền lương, đưa mức lương của giáo viên nói chung và giáo viên mầm non nói riêng về đúng giá trị thực tế. Việc xếp lương cần dựa trên vị trí việc làm, hiệu quả công việc thay vì chỉ dựa vào bằng cấp và thâm niên một cách cứng nhắc.
Nâng mức phụ cấp ưu đãi nghề lên 70% – 100%
Bộ Giáo dục và Đào tạo từng nhiều lần đề xuất nâng mức phụ cấp ưu đãi nghề cho giáo viên mầm non lên mức tối đa (thậm chí là 70% đến 100% ở một số vùng khó khăn). Đây là bước đi vô cùng cần thiết để tạo động lực trực tiếp, giúp các cô giáo yên tâm đứng lớp mà không phải lo nghĩ về bữa cơm manh áo hàng ngày.

Giảm tải áp lực hành chính phi chuyên môn
Cần triệt để ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý giáo dục mầm non nhằm cắt giảm tối đa các loại hồ sơ, sổ sách viết tay không cần thiết. Trả giáo viên mầm non về đúng thiên chức của mình: Dạy dỗ và chăm sóc trẻ em, thay vì biến họ thành những “nhân viên hành chính bận rộn”.
Xây dựng môi trường xã hội thấu hiểu và tôn trọng
Xã hội, đặc biệt là các bậc phụ huynh, cần có cái nhìn bao dung, thấu hiểu và chia sẻ nhiều hơn với những khó khăn đặc thù của giáo viên mầm non. Sự tin tưởng và những lời động viên từ phụ huynh chính là liều thuốc tinh thần vô giá giúp các cô vượt qua áp lực cơm áo gạo tiền để tiếp tục bám trụ với nghề.
Kết luận
Nghề giáo viên mầm non là một nghề đặc biệt trong hệ thống giáo dục quốc dân – nghề “nuôi” nhiều hơn “dạy”. Nếu không có lòng yêu trẻ và sự kiên trì vô bờ bến, không ai có thể trụ vững dưới mái trường mầm non. Vì thế, toàn xã hội và các cơ quan chức năng cần có những hành động quyết liệt và thiết thực hơn nữa để cải thiện thu nhập của giáo viên mầm non hiện nay. Chăm lo cho giáo viên mầm non chính là đang chăm lo cho tương lai của cả một thế hệ đất nước.
Nguồn: Sưu tầm
